Retinol od lat zajmuje szczególne miejsce w kosmetologii i pielęgnacji skóry. Jest jednym z najlepiej poznanych składników aktywnych stosowanych w kosmetykach przeciwstarzeniowych i preparatach przeznaczonych do skóry z nierówną strukturą, przebarwieniami czy pierwszymi oznakami utraty jędrności. Mimo swojej popularności nadal budzi jednak sporo obaw – przede wszystkim związanych z możliwością wystąpienia przesuszenia, zaczerwienienia czy łuszczenia skóry.
Odpowiednio wprowadzony do pielęgnacji retinol może jednak stać się jednym z najbardziej wartościowych elementów codziennej rutyny.

Czym jest retinol?
Retinol jest pochodną witaminy A i należy do grupy retinoidów. Po aplikacji na skórę ulega stopniowym przemianom metabolicznym, prowadzącym do powstania kwasu retinowego – biologicznie aktywnej formy witaminy A oddziałującej na komórki skóry.
To właśnie ten mechanizm odpowiada za szerokie zastosowanie retinolu w kosmetologii. Regularne stosowanie preparatów zawierających retinol może wpływać zarówno na proces odnowy naskórka, jak i na funkcjonowanie głębiej położonych struktur skóry.

Retinol a procesy starzenia się skóry
Wraz z wiekiem tempo wielu procesów zachodzących w skórze stopniowo spada. Zmniejsza się aktywność fibroblastów, zmienia się organizacja włókien kolagenowych, a odnowa komórkowa przebiega wolniej. Efektem może być pogorszenie jędrności, pojawienie się drobnych zmarszczek oraz nierówności powierzchni skóry.
Retinoidy są cenione przede wszystkim ze względu na ich wpływ na procesy związane z przebudową skóry. Mogą wspierać syntezę kolagenu oraz ograniczać procesy prowadzące do jego degradacji. Przy regularnym stosowaniu przekłada się to na poprawę wyglądu skóry, jej gładkości i struktury. Retinol nie powinien więc być traktowany wyłącznie jako składnik „na zmarszczki”. Jego działanie jest znacznie szersze.

Wyrównanie struktury i kolorytu skóry
Jedną z właściwości retinolu jest wpływ na proces odnowy komórkowej naskórka. Regularne stosowanie może sprzyjać wygładzeniu jego powierzchni, dzięki czemu skóra stopniowo staje się bardziej jednolita.

Z tego względu retinol często wykorzystywany jest również w pielęgnacji skóry z przebarwieniami. Poprzez wpływ na proces keratynizacji oraz rozmieszczenie barwnika w naskórku może wspomagać wyrównywanie kolorytu.
Jest to szczególnie istotne w przypadku przebarwień powstających w następstwie ekspozycji na promieniowanie UV czy zmian pozapalnych.
Trzeba jednak pamiętać, że żadna pielęgnacja ukierunkowana na przebarwienia nie powinna pomijać ochrony przeciwsłonecznej. Bez regularnej fotoprotekcji efekty stosowania retinolu mogą być znacznie słabsze.

Retinol również dla skóry problematycznej
Retinol znajduje zastosowanie nie tylko w pielęgnacji skóry dojrzałej. Ze względu na wpływ na proces rogowacenia naskórka może być również pomocnym składnikiem pielęgnacji skóry skłonnej do powstawania niedoskonałości i zaskórników.
Normalizacja procesu odnowy naskórka może ograniczać tendencję do blokowania ujść mieszków włosowych. Dlatego pochodne witaminy A od wielu lat są ważnym elementem terapii dermatologicznych oraz pielęgnacji skóry problematycznej.
W przypadku produktów kosmetycznych warto jednak zachować umiar. Silniejsze działanie nie zawsze oznacza lepszy efekt, szczególnie jeżeli skóra nie została wcześniej przygotowana do stosowania retinolu.

Dlaczego sposób wprowadzania retinolu ma tak duże znaczenie?
Najczęstszym błędem jest rozpoczęcie stosowania retinolu zbyt intensywnie. Codzienna aplikacja wysokiego stężenia od pierwszego dnia może prowadzić do podrażnienia, zaczerwienienia, przesuszenia i łuszczenia skóry.
Nie oznacza to, że retinol „nie służy” danej osobie. Często problemem jest po prostu zbyt szybkie tempo wprowadzania składnika.Na początku dobrze jest stosować produkt jeden lub dwa razy w tygodniu, najlepiej wieczorem. Jeżeli skóra dobrze go toleruje, częstotliwość można stopniowo zwiększać.

W czasie kuracji szczególnie ważne jest również wspieranie bariery naskórkowej przy pomocy łagodnych kosmetyków nawilżających i regenerujących.

Serum z 0,3% mikrokapsułkowanym retinolem BELNEA
Przykładem preparatu przeznaczonego dla osób, które chcą wprowadzić bardziej zaawansowaną pielęgnację z retinolem, jest Serum z 0,3% mikrokapsułkowanym retinolem BELNEA.

Produkt zawiera 0,3% retinolu w formie mikrokapsułkowanej. Taka technologia pozwala na stopniowe uwalnianie substancji aktywnej, co ma znaczenie zarówno dla stabilności retinolu, jak i komfortu jego stosowania.
Formuła nie opiera się jednak wyłącznie na jednym składniku. W serum zastosowano również niacynamid, resweratrol, witaminę E, skwalan, olej z czarnuszki oraz ekstrakt z szarotki alpejskiej.
Takie zestawienie jest dobrze przemyślane z punktu widzenia pielęgnacji skóry poddawanej działaniu retinolu. Niacynamid wspiera funkcjonowanie bariery naskórkowej, skwalan działa emoliencyjnie, natomiast witamina E i resweratrol są składnikami o właściwościach antyoksydacyjnych.

Częstotliwość aplikacji powinna być dostosowana do aktualnej kondycji i tolerancji skóry. Jak stosować serum z retinolem?
W przypadku produktu o stężeniu 0,3% nie warto kierować się zasadą „im częściej, tym lepiej”.
Serum najlepiej nakładać wieczorem na oczyszczoną i suchą skórę twarzy oraz szyi, omijając okolice oczu. BELNEA również zaleca dostosowanie częstotliwości aplikacji do stanu skóry.
Na początku praktycznym rozwiązaniem może być zastosowanie serum raz lub dwa razy w tygodniu. Jeżeli nie pojawia się nadmierne pieczenie, zaczerwienienie czy silne złuszczanie, odstępy między aplikacjami można stopniowo skracać.

W dni stosowania retinolu warto zrezygnować z dokładania wielu innych intensywnie działających substancji aktywnych, zwłaszcza jeśli skóra dopiero przyzwyczaja się do retinoidów.
Dobrym uzupełnieniem wieczornej pielęgnacji może być preparat o działaniu nawilżającym.

Fotoprotekcja jest obowiązkowym elementem pielęgnacji.
Stosowanie retinolu powinno iść w parze z codzienną ochroną przeciwsłoneczną. W ofercie BELNEA dostępny jest między innymi krem na dzień z SPF 30, zawierający także pantenol, niacynamid, skwalan, witaminę E oraz hialuronian sodu.

Czy każdy powinien od razu sięgać po 0,3% retinolu?
Nie.
Stężenie powinno być dopasowane do doświadczenia ze składnikiem oraz tolerancji skóry. Osoba, która nigdy wcześniej nie stosowała retinolu albo ma bardzo reaktywną skórę, może skorzystać z niższego stężenia i dopiero później przejść do mocniejszego preparatu.
BELNEA ma w swojej ofercie także serum z 0,1% mikrokapsułkowanego retinolu, co pozwala stopniować intensywność pielęgnacji.

Stężenie 0,3% można natomiast rozważyć w przypadku skóry, która zna już retinol i dobrze toleruje jego działanie lub gdy zależy nam na bardziej intensywnej pielęgnacji ukierunkowanej na oznaki starzenia, nierówną strukturę czy przebarwienia.
Regularność ważniejsza niż pośpiech
Retinol nie jest składnikiem dającym spektakularny efekt po kilku aplikacjach. Jego potencjał ujawnia się przede wszystkim podczas systematycznego i prawidłowo prowadzonego stosowania.
Najlepsze podejście można więc sprowadzić do kilku zasad: rozpocząć spokojnie, obserwować reakcję skóry, dbać o nawilżenie i barierę naskórkową oraz konsekwentnie stosować ochronę przeciwsłoneczną.

W pielęgnacji skóry dojrzałej, z przebarwieniami, nierówną strukturą czy pierwszymi oznakami fotostarzenia retinol pozostaje jednym z najbardziej interesujących składników aktywnych.
Nie trzeba jednak stosować go agresywnie. Znacznie więcej korzyści przynosi cierpliwa, dobrze zaplanowana pielęgnacja, w której aktywność składnika idzie w parze z troską o kondycję i tolerancję skóry.

mgr Marta Urbanowicz
kosmetolog
wykładowca GAMNS